Je typt vaderschapsverlof in, en je krijgt tien pagina's terug die elk een ander aantal weken noemen. Dat komt niet doordat de een het beter weet dan de ander. Het komt doordat het woord vaderschapsverlof in geen enkele Nederlandse wet voorkomt.
Er bestaan drie regelingen die mensen allemaal vaderschapsverlof noemen. Ze duren verschillend lang, ze worden door verschillende partijen betaald, en ze hebben drie verschillende aanvraagtermijnen. Zodra je die uit elkaar houdt, valt de rest op zijn plek.
Wat is vaderschapsverlof precies?
Niets, formeel. Het is spreektaal voor het verlof dat de partner opneemt rond de geboorte. Wie het officieel wil noemen, gebruikt drie namen:
- Geboorteverlof. Een werkweek, volledig doorbetaald door je werkgever. Bestaat sinds 1 januari 2019.
- Aanvullend geboorteverlof. Vijf werkweken op zeventig procent van je dagloon, betaald door het UWV. Bestaat sinds 1 juli 2020.
- Ouderschapsverlof. Zesentwintig weken in totaal, waarvan negen betaald op zeventig procent. Het betaalde deel bestaat sinds 2 augustus 2022.
Die percentages en weken zijn na te lezen bij de Rijksoverheid en het UWV.
Belangrijk detail dat bijna overal ontbreekt: een werkweek betekent hier het aantal uren dat jij per week werkt, niet vijf vaste dagen. Werk je vier dagen, dan is je week geboorteverlof vier dagen lang.
Wie betaalt het vaderschapsverlof?
Drie regelingen, drie betalers. Dat is de vraag die het vaakst gesteld wordt en het slechtst beantwoord.
De week geboorteverlof betaalt je werkgever, tegen honderd procent van je loon. Het aanvullend geboorteverlof en het betaalde ouderschapsverlof komen van het UWV, maar je vraagt ze daar niet zelf aan: dat doet je werkgever voor je. Het onbetaalde deel van het ouderschapsverlof betaalt niemand, tenzij er in je cao iets anders staat.
Wat er onder de streep overblijft en wanneer het geld op je rekening staat, staat op de pagina over betaald ouderschapsverlof. Daar staan ook de actuele bedragen, want die veranderen elk half jaar en horen dus niet in een artikel als dit.

Wanneer gaat het in, en hoe vraag je het aan?
De volgorde ligt vast en dat verrast veel mensen. Je kunt het aanvullend geboorteverlof pas opnemen nadat je die eerste week geboorteverlof hebt gehad. Andersom kan niet.
Daarnaast lopen er drie termijnen door elkaar heen. De eerste week moet binnen vier weken na de geboorte op. Het aanvullend geboorteverlof binnen zes maanden. Het betaalde ouderschapsverlof in het eerste levensjaar van je kind, en het onbetaalde deel tot je kind acht wordt.
Het aanvragen loopt in alle gevallen via je werkgever. De week geboorteverlof meld je gewoon, mondeling of per mail. Voor het aanvullend geboorteverlof geldt vier weken van tevoren schriftelijk, voor ouderschapsverlof twee maanden. Weigeren mag hij niet. Schuiven met de verdeling mag soms wel, en alleen bij een zwaarwegend bedrijfsbelang.
Hoe je die drie soorten het handigst achter elkaar zet, staat in het artikel over verlof combineren.
Waarom je overal 2019, 2020 en 2022 tegenkomt
Zoek je op vaderschapsverlof, dan kom je artikelen tegen met een jaartal erachter. Dat komt doordat dit stelsel in een paar jaar tijd drie keer is uitgebreid.
Tot 1 januari 2019 kreeg je als partner twee dagen betaald kraamverlof, met daarnaast het recht om er drie dagen onbetaald ouderschapsverlof aan vast te plakken. Die twee dagen werden in 2019 een hele werkweek. In 2020 kwamen de vijf aanvullende weken op zeventig procent erbij, en in 2022 de negen betaalde ouderschapsverlofweken.
Alles wat voor augustus 2022 geschreven is, is dus verouderd, ook als het klopte op het moment van schrijven. Controleer bij elk artikel dat je hierover leest van wanneer het is.
Er komt trouwens nog iets aan. Het kabinet werkt aan een Verlofwet die de opnametermijnen voor de meeste verlofvormen gelijktrekt naar een half jaar. Het streven is dat die in 2028 ingaat. Tot die tijd geldt gewoon wat hierboven staat.
Vaderschapsverlof als zzp'er of als je net begonnen bent
Alle drie de regelingen zijn werknemersregelingen. Ben je zelfstandige, dan heb je er geen recht op. Er is voor partners geen tegenhanger van de zwangerschapsuitkering die zelfstandige moeders wel hebben. De enige route is dat je zelf tijd vrij plant en dat inkomen misloopt, dus reken daar ruim voor de uitgerekende datum aan.
Ben je wel in loondienst maar net begonnen, dan is er goed nieuws: er geldt geen wachttijd. Vanaf je eerste werkdag heb je dezelfde rechten als iemand die er tien jaar zit.

Wat je nu doet
Drie dingen, in deze volgorde. Zet de drie soorten verlof naast elkaar op het complete overzicht van ouderschapsverlof voor vaders zodat je ziet wat je te verdelen hebt. Reken daarna met de verlofcalculator door wat het per week kost. En breng het pas dan bij je werkgever ter sprake, met een voorstel in plaats van een vraag.
Dat laatste scheelt meer dan je denkt. Een leidinggevende die zelf moet uitzoeken hoe dit werkt, komt met bezwaren. Een leidinggevende die een uitgewerkt schema krijgt, tekent.
Vaderschapsverlof is spreektaal. In de wet heet het geboorteverlof, aanvullend geboorteverlof en ouderschapsverlof. Drie losse regelingen, met een eigen duur, een eigen betaler en een eigen aanvraagtermijn.
De eerste week betaalt je werkgever door. Het aanvullend geboorteverlof en het betaalde ouderschapsverlof komen van het UWV, aangevraagd door je werkgever. Het onbetaalde deel betaalt niemand, tenzij je cao iets anders regelt.
Een werkweek geboorteverlof, vijf werkweken aanvullend geboorteverlof en negen werkweken betaald ouderschapsverlof, plus zeventien onbetaalde weken. Een werkweek is steeds het aantal uren dat jij normaal werkt.
Nee. Alle drie de regelingen zijn werknemersregelingen. Als zelfstandige heb je er geen recht op en is de enige route dat je zelf tijd vrijmaakt en inkomen misloopt.