Geboorteaangifte doen, erkenning en achternaam regelen

In de eerste dagen na de bevalling is de gang naar de gemeente jouw taak, en zonder erkenning ben je juridisch niet eens de ouder van je kind.

De bevalling is achter de rug. Zij ligt bij te komen, de baby slaapt, en jij staat met een tas vol was in de gang te bedenken wat er nu moet gebeuren. Dit is het moment waarop de administratie begint, en die is deze keer echt van jou. Zij mag naar de gemeente. Jij moet.

Aanstaande vader in gedachten verzonken

Je hebt 3 dagen, en de geboortedag telt niet mee

Je moet binnen 3 dagen na de bevalling geboorteaangifte doen bij de gemeente waar je kind is geboren. De dag van de geboorte zelf telt daarbij niet mee. Bevalt ze op maandag, dan loopt je termijn dus tot en met donderdag.

Valt het einde van die termijn op een zaterdag, zondag of officiële feestdag, dan krijg je 1 werkdag langer de tijd. En je houdt altijd minimaal 2 werkdagen over om het te regelen. Handig om te weten rond kerst of Pasen, want dan wordt het anders krap.

Ben je te laat, dan meldt de ambtenaar van de burgerlijke stand dat bij het Openbaar Ministerie en kun je een boete krijgen. Het is geen dreigement, het is gewoon hoe het loopt.

De aangifte is wettelijk jouw taak

De vader of duomoeder is verplicht om de geboorteaangifte te doen. De moeder uit wie het kind is geboren mag het doen, maar hoeft niet. Dit is dus een van de weinige dingen rond de geboorte die formeel op jouw naam staat.

Kan het echt niet, bijvoorbeeld omdat je in het buitenland zit? Dan mag iemand die bij de geboorte aanwezig was het doen, of de eigenaar van het huis waar het kind geboren is, of een medewerker van de instelling waar het kind geboren is. Doet niemand aangifte, dan gebeurt het door of namens de burgemeester van de gemeente waar het kind is geboren. Dat is een noodrem, geen plan.

Wat je meeneemt

Aangifte doen kost niets. Je hebt een geldig identiteitsbewijs nodig. De baby hoeft niet mee, die heeft nog geen paspoort.

Is er voor de geboorte al erkenning of naamskeuze gedaan, dan neem je die akte mee. Steeds meer gemeenten laten je de geboorteaangifte online of via een videobelafspraak doen, dus check even de site van de gemeente waar je kind geboren is voordat je in de auto stapt.

Niet getrouwd? Dan ben je juridisch nog geen ouder

Dit is het stuk dat de meeste mannen niet weten. Ben je niet getrouwd en heb je geen geregistreerd partnerschap met de moeder, dan ben je niet automatisch de juridische vader van je kind. De moeder is dan de enige juridische ouder, hoe lang jullie ook samen zijn en wie er ook op de kraamkaart staat.

Om dat te veranderen moet je je kind erkennen. Dat kan vanaf 16 jaar, het is gratis, en je hebt toestemming van de moeder nodig. Met de erkenning word je juridisch ouder van je kind. Je bent onderhoudsplichtig tot het kind 21 wordt, jullie worden elkaars wettelijke erfgenamen, en op het moment van erkenning kies je samen met de moeder de achternaam.

Vader tilt zijn lachende baby op
Op papier ben je dit pas als je het hebt laten vastleggen.

Ben je wel getrouwd of heb je een geregistreerd partnerschap? Dan hoef je niets te erkennen, dan ben je automatisch de juridische vader.

Erkennen kan al tijdens de zwangerschap, en dat is slimmer

Je kunt je kind erkennen voor de geboorte, tijdens de geboorteaangifte, of op een later moment. Doe het voor de geboorte. Dat heet erkenning van de ongeboren vrucht en kan bij elke gemeente in Nederland, dus niet alleen die waar het kind straks geboren wordt.

Waarom dat handiger is, snap je zodra het zover is. In week 30 loop je op een rustige dinsdagmiddag samen naar het loket. In de week na de bevalling moet je datzelfde loket zien te halen met te weinig slaap, een kraamvrouw thuis en een baby die om de drie uur eet.

Komt de moeder niet mee naar de afspraak, dan kan zij schriftelijke toestemming voor de erkenning geven.

Sinds 1 januari 2023 zit het gezag erin

Erken je als ongehuwde of niet-geregistreerde partner je kind, dan krijg je sinds 1 januari 2023 automatisch het gezamenlijk gezag met de moeder. Je hoeft dat niet meer apart bij de rechtbank aan te vragen. Dat scheelt een gang naar de rechter die vroeger standaard was.

Let op de datum. Heb je een ouder kind dat voor 1 januari 2023 is erkend, dan geldt dat automatisme daarvoor niet en moeten jullie het gezamenlijk gezag voor dat kind alsnog zelf regelen.

De achternaam kies je één keer, en samen

Je kunt kiezen voor de achternaam van de moeder, de duomoeder of de vader. Sinds 1 januari 2024 kun je je eerste kind, als dat op of na 1 januari 2024 geboren wordt, ook de achternamen van beide ouders geven. Meer dan 2 namen mag niet.

Die keuze is definitief voor jullie gezin. De gekozen achternaam geldt ook voor alle volgende kinderen van dezelfde ouders. Praat dit dus samen door voordat je aan het loket staat.

Samen overleggen voor de bevalling

Eén ding waar veel stellen op stukloopt: de naamskeuze moeten jullie samen komen vastleggen bij de burgerlijke stand. Dat kan niet door één ouder en het kan ook niet schriftelijk. De erkenning kan wel met schriftelijke toestemming van de moeder, de naamskeuze niet. Nog een reden om dit tijdens de zwangerschap te regelen, als zij nog gewoon mee kan.

Maken jullie geen keuze? Dan krijgt het kind bij een getrouwd stel automatisch de achternaam van de vader, en bij ongetrouwde ouders automatisch de achternaam van de moeder.

Je lijstje

  • Tijdens de zwangerschap: samen naar de gemeente voor erkenning en naamskeuze, in één afspraak.
  • Binnen 3 dagen na de bevalling: geboorteaangifte doen in de gemeente waar je kind geboren is.
  • Mee: geldig identiteitsbewijs, en de akte van erkenning of naamskeuze als je die al hebt.
  • Kosten: niets.

Bronnen: Rijksoverheid over geboorteaangifte, erkenning, gezamenlijk gezag door erkenning en de achternaam van je kind. Nagekeken op 6 augustus 2026.

Hoeveel dagen heb ik om geboorteaangifte te doen?

Je hebt 3 dagen na de bevalling en de geboortedag zelf telt niet mee. Stopt die termijn op een zaterdag, zondag of officiële feestdag, dan krijg je 1 werkdag langer de tijd. In totaal moet je minimaal 2 werkdagen hebben.

Kan ik mijn kind al erkennen voor de geboorte?

Ja. Dat heet erkenning van de ongeboren vrucht en kan bij elke gemeente in Nederland. Het is gratis. De moeder moet toestemming geven en als zij niet meekomt, doet zij dat schriftelijk.

Peter Reijderveld

Peter Reijderveld

Artikelen: 58